Hagiografi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezintiye atla Aramaya atla

Bir hagiography ( / ˌ h æ ɡ i ɒ ɡ r ə f i / , den Eski Yunan ἅγιος Hagios  'Holy' ve -γραφία , -graphia  yazmayı ') [1] ya da Vita Latince ( Vita , hayat Orta Çağ biyografilerinin çoğunun başlığıyla başlayan) bir azizin veya dini bir liderin biyografisidir ve buna bağlı olarak, dünya dinlerinden herhangi birinde bir kurucu, aziz, keşiş, rahibe veya ikonun övgü dolu ve idealize edilmiş bir biyografisidir. [2] [3] [4]

Hıristiyan hagiographies yaşamlarına odaklanmak ve özellikle mucizeler erkekler ve kadınlar atfedilen, canonized tarafından Katolik kilisesinde , Doğu Ortodoks Kilisesi , Doğu Ortodoks kiliseleri ve Doğu Kilisesi . Budizm , [5] Hinduizm , [6] Taoizm , [7] İslam , Sihizm ve Jainizm gibi diğer dini gelenekler de hagiografik metinler (Sih Janamsakhis gibi) kutsal güçle aşılanmış olduğuna inanılan azizler, gurular ve diğer bireylerle ilgili.

Hagiografik eserler, özellikle Orta Çağ'a ait olanlar, kurumsal ve yerel tarihin bir kaydını ve popüler kültlerin , geleneklerin ve geleneklerin kanıtlarını içerebilir . [8] Bununla birlikte, modern, dini olmayan eserlere atıfta bulunurken , hagiografi terimi genellikle yazarları konularına karşı eleştirisiz veya saygılı olarak algılanan biyografilere ve tarihlere aşağılayıcı bir atıf olarak kullanılır .

Hıristiyan [ değiştir ]

Geliştirme [ düzenle ]

Hagiografi , erken Hıristiyan kilisesinde önemli bir edebi tür oluşturdu ve daha ilham verici hikayeler ve efsanelerle birlikte bazı bilgi tarihi sağladı . Bir azizin hagiografik bir açıklaması bir biyografiden ( vita ), azizin yaptıklarının veya mucizelerinin bir tanımından, azizin şehitliğinin bir hesabından ( pasio ) veya bunların bir kombinasyonundan oluşabilir .

Azizlerin yaşam tarzları ilk olarak Roma İmparatorluğu'nda Hıristiyan şehitlerle ilgili efsanelerin kaydedilmesiyle ortaya çıktı. Ölüm tarihleri şehitliklerin temelini oluşturdu . 4. yüzyılda, azizlerin üç ana yaşam kataloğu türü vardı:

  • yıllık takvim kataloğu veya menaion ( Yunanca , μηναῖον , menaion "aylık" ( adj , neut ), lit. "ay" anlamına gelir ), vaazlarda okunacak azizlerin biyografileri ;
  • synaxarion ( "toplar o şey"; Yunan συναξάριον gelen σύναξις , Synaxis yani "toplama", "derleme" "toplama") veya tarihe göre düzenlenmiş azizlerin yaşamları kısa bir versiyonunu;
  • paterikon ("Babalarınki"; Yunanca πατερικόν ; Yunanca ve Latince, pater "baba" anlamına gelir) veya katalog derleyicisi tarafından seçilen belirli azizlerin biyografisi.

In Batı Avrupa'da , hagiography sırasında ilham tarihi çalışmaları için daha önemli araçlardan biri oldu Ortaçağ'da . Altın Legend of Jacob de Voragine mucize hikayeleri üzerinde güçlü bir vurgu ile, ortaçağ dinsel bir mesaj malzemenin büyük bir derlenmiş. Yaşamlar genellikle yerel veya ulusal devletlerin kültünü tanıtmak ve özellikle kalıntıları ziyaret etmek için hac ziyaretlerini geliştirmek için yazılmıştır . Polonya'daki Gniezno Katedrali'nin bronz Gniezno Kapıları , Avrupa'da bir azizin hayatını yansıtan tek Romanesk kapılardır. Prag Aziz Adalbert'in hayatıkatedrale gömülen, muhtemelen Yaşamlarından birinin kayıp ışıklı bir kopyasına dayanan 18 sahnede gösteriliyor.

Bollandist Toplum çalışması, akademik montaj, değerlendirme ve Hıristiyan azizlerin hayatlarına ilişkin malzemelerin yayınlamaya devam ediyor. (Bkz. Açta Sanctorum .)

Ortaçağ İngiltere [ değiştir ]

Ortaçağ İngiltere'sinde yazılan önemli hagiografik metinlerin çoğu Anglo-Norman yerel lehçesiyle yazılmıştır . Tanıtımıyla Latin 7. ve 8. yüzyıllarda İngiltere içine literatürde aziz yaşam tarz giderek daha popüler büyüdü. Kişi bunu Beowulf gibi popüler kahramanlık şiiriyle karşılaştırdığında, bazı ortak özellikleri paylaştıkları görülür. In Beowulf , karşı itibari karakter savaşları Grendel ve annesi iken gibi aziz, Athanasius ' Anthony (dinsel bir mesaj motif için orijinal kaynaklardan biri) ya da karakteri Guthlac, manevi anlamda daha az önemli olmayan figürlere karşı savaşlar. Her iki tür de daha sonra kahraman-savaşçı figürüne odaklanır, ancak azizin ruhani bir tür olduğu ayrımı ile.

Mesih'in yaşamının taklidi, o zamanlar azizlerin ölçüldüğü ölçüttü ve azizlerin yaşamlarının taklidi, genel nüfusun kendisini ölçtüğü ölçüttü. In -Anglo Sakson ve ortaçağ İngiltere, hagiography büyük ölçüde cahil kitleye öğretimi için bir edebi tür standardı haline geldi. Hagiografi, rahiplere ve ilahiyatçılara, azizlerin yaşamları örneği aracılığıyla inançlarını sunmak için gerekli retorik araçları sağlayan bir biçimde klasik el kitapları sağladı.

Tüm İngiliz hagiograflar arasında hiç kimse ne daha üretken ne de Eynsham'ın Abbot Ælfric'i olarak türün öneminin farkında değildi . Lives of the Saints [9] adlı eseri , daha önce İngiliz Kilisesi tarafından gözlemlenen, azizlerin günlerine dair vaazlar içerir. Metin, biri Latince diğeri Eski İngilizce olmak üzere iki önsözden oluşuyor ve 25 Aralık'ta Mesih'in doğuşuyla başlayıp hiçbir aziz gününün eklenmediği üç metinle biten 39 hayat . Metin tüm yılı kapsıyor ve hem İngiliz hem de kıtadaki birçok azizin yaşamını anlatıyor ve ilk kilisenin en eski azizlerinden bazılarına geri dönüyor.

Britanya'da azizin yaşamlarının yerel oyunlara uyarlandığı bilinen iki örnek vardır . Bunlar, Aziz Meriasek ve Kea'nın hayatları hakkında, Beunans Meriasek ve Beunans Ke'nin Cornish dilinde yazılmış çalışmaları . [10]

İngiltere'den diğer hagiografi örnekleri şunları içerir:

Ortaçağ İrlanda [ değiştir ]

Oengus Şehitliği'nin 1 ve 2 Ocak takvim kayıtları .

İrlanda, zengin hagiografik geleneği ve Orta Çağ'da üretilen büyük miktarda malzeme ile dikkat çekicidir. İrlandalı hagiograflar öncelikle Latince yazarken, daha sonraki azizlerin yaşamlarından bazıları hagiografın yerli dili İrlandaca ile yazılmıştır . St. Patrick , St. Columba (Latin) / Colum Cille (İrlandalı) ve St. Brigit / Brigid — İrlanda'nın üç koruyucu azizinin hayatları özellikle dikkat çekicidir. En eski yaşam, Cogitosus tarafından yazılmıştır . Ayrıca, ilgili çeşitli İrlanda takvimler feastdays ait Hıristiyan azizlerin (bazen martyrologies veya feastologies) birçok farklı kaynaktan derlenen aziz yaşamlarının kısaltılmış özetlerini içeriyordu. Dikkate değer örnekler arasında Tallaght Şehitliği ve Félire Óengusso bulunmaktadır . Bu tür hagiografik takvimler, kıta takvimlerinin taklidinde, yerli İrlandalı azizlerin listelerinin oluşturulmasında önemliydi.

Doğu Ortodoksluğu [ değiştir ]

Aziz Paraskeva'nın görsel hagiografisi ( İpek Patrikliği , 1719-20).
Yunan Ortodoks görsel hagiografi örneği. Bu, Ayasofya'da hayatta kalan en iyi bilinen Bizans mozaiklerinden biridir - 12. yüzyılda Meryem Ana ve Vaftizci Yahya ile çevrili İsa Pantokratörü .

10. yüzyılda, bir Bizans keşişi Simeon Metaphrastes , azizlerin yaşam tarzını farklı bir şeye dönüştüren ilk kişiydi, ona ahlaki ve panegirik bir karakter kazandırdı. Azizlerin yaşamları kataloğu, hayatlarının gerçek gerçeklerinden yavaş yavaş uzaklaşarak ideal azizlerin göreceli biyografilerini ve görüntülerini yaratacak olan tüm Batılı ve Doğulu hagiograflar için standart haline geldi . Yıllar geçtikçe, azizlerin yaşam tarzları bir dizi anlatı kurgusunu ve şiirsel imgeleri (genellikle, ejderha dövüşü vb. Gibi Hristiyanlık öncesi kökenli ), orta çağ benzetmelerini , kısa öyküleri ve anekdotları özümsemişti..

Azizlerin yaşam türü, 9. yüzyılın sonlarında ve 10. yüzyılın başlarında Bulgar İmparatorluğu'ndaki Slav dünyasına tanıtıldı ; burada ilk orijinal hagiografiler Cyril ve Methodius , Ohrid'den Clement ve Preslav'dan Naum üzerine üretildi . Sonunda Bulgarlar bu türü yazıyla ve ayrıca Yunanca'dan çevirilerle birlikte Kiev Rus'una getirdiler . 11. yüzyılda, Rus' ilk Rus'ian azizlerin, örneğin orijinal yaşam hikayelerini derlemeye başladı Boris ve Gleb 16. yüzyılda, yılında Theodosius Pechersky vb Büyükşehir MacariusRus azizlerinin listesini genişletti ve hayat hikayelerinin derlenme sürecini denetledi. Hepsi , yılın her ayına göre 12 ciltten oluşan Velikiye chet'yi-minei kataloğunda (Великие Четьи-Минеи veya Great Menaion Reader ) derlenecekti . 1684-1705'te Rostovlu Aziz Dimitry tarafından gözden geçirilmiş ve genişletilmiştir .

Günümüzde azizlerin yaşam tarzındaki eserler , geçmişin farklı toplumsal fikirlerinin, dünya görüşünün ve estetik kavramlarının değerli bir tarihsel kaynağını ve yansımasını temsil etmektedir .

Oryantal Ortodoksluk [ değiştir ]

Ge'ez dilinde geleneksel Etiyopya Ortodoks Tewahedo Kilisesi hagiografi Gadl ( Aziz'in Hayatı) olarak bilinir . Bunlar, Axumite yazıtları ve Etiyopya Kraliyet Günlükleri'nin yanı sıra Orta Çağ'ın en önemli Etiyopya yazılı kaynakları arasındadır. Bununla birlikte, tarihsel doğrulukları söz konusudur. Azizlerin öğrencileri tarafından yaratıldılar. Bazıları bir azizin ölümünden çok sonra yazıldı, ancak diğerleri azizin ölümünden kısa bir süre sonra yazıldı. [18]

İslami [ değiştir ]

İslam'da hagiografi, Arap dilinde , sīra olarak bilinen bir gelenek olan MS 8. yüzyılda Hz. Muhammed hakkında biyografik yazı ile başladı . 10. yüzyılda, genel olarak bilinen bir tür hakkında Gönderen Menakıp biyografileri oluşan ayrıca ortaya, imamlar ( Mezâhib'den İslam farklı okulları kurdu) (düşünce mezhebini hakkında) şeriat ve bir Sufi aziz . Zamanla, tasavvuf ve onların mucizeler hagiography ait türünde hakimiyetiyle birlikte Menakıp . [19]

Benzer şekilde , hadisler ve Peygamber hakkındaki diğer biyografik bilgiler üzerine yapılan ilk İslam araştırmalarından etkilenen İranlı bilginler , MS 11. yüzyılda yine esas olarak Sūfî azizlerine ait Farsça hagiografi yazmaya başladılar .

Türk bölgelerinin İslamlaştırılması, MS 13. yüzyılda başlayan ve 16. yüzyıl civarında hız kazanan Türk aziz biyografilerinin gelişmesine yol açtı . Üretim dinamik ve tarihi biyografik yazımdaki bilimsel gelişmelere ayak uydurarak 1925'te Mustafa Kemal Atatürk'ün (ö. 1938) Ṣūfī kardeşliklere bir yasak koymasına kadar devam etti. Türkiye 1950'lerde ve 1980'lerde İslami uygulama üzerindeki yasal kısıtlamaları gevşetirken, fīler, 21. yüzyılda da devam eden bir eğilim olan hagiografi yayınlamaya geri döndü. [20]

Ayrıca bkz. [ Düzenle ]

Referanslar [ düzenle ]

  1. ^ "hagiografi" . Oxford English Dictionary (Çevrimiçi ed.). Oxford University Press. (Abonelik veya katılımcı kurum üyeliği gereklidir.)
  2. ^ Rico G. Monge (2016). Rico G. Monge, Kerry PC San Chirico ve Rachel J. Smith (ed.). Kutsal Kitap ve Dini Hakikat: İbrahimi ve Dharmik Geleneklerde Örnek Olaylar . Bloomsbury Publishing. sayfa 7–22. ISBN 978-1-4742-3579-2.
  3. ^ Jeanette Blonigen Clancy (2019). Dar İnancın Ötesinde: Bir Katolik İtirafı . Wipf ve Stock Yayıncıları. s. 137. ISBN 978-1-5326-7282-8.
  4. ^ Rapp, Claudia (2012). "Yazıt ve Alkışların Işığında Hagiografi ve Azizler Kültü". Bizans Din Kültürü . BRILL Akademik. s. 289–311. doi : 10.1163 / 9789004226494_017 . ISBN 978-90-04-22649-4.
  5. ^ Jonathan Augustine (2012), Erken Japonya'da Budist Hagiografi , Routledge, ISBN 978-0415646291 
  6. ^ David Lorenzen (2006), Hinduizmi Kim Buldu? , Yoda Press, ISBN 978-8190227261 , s. 120–121 
  7. ^ Robert Ford Campany (2002), Cennet ve Dünya Kadar Yaşamak: Ge Hong'un İlahi Aşkınların Geleneklerinin Bir Çeviri ve İncelenmesi , University of California Press, ISBN 978-0520230347 
  8. ^ Davies, S. (2008). Arşiv ve el yazmaları: içerik ve kullanım: kaynakları kullanma (3. baskı). Aberystwyth, Birleşik Krallık: Aberystwyth Üniversitesi, Bilgi Çalışmaları Bölümü. s. 5.20. Mayıs ISBN 978-1-906214-15-9 
  9. ^ Ælfric of Eynsham . Azizlerin Hayatı . Erişim tarihi: 1 Aralık 2018 .
  10. ^ Koch, John T. (2006). Kelt Kültürü: Tarihsel Ansiklopedi . ABC-CLIO. s. 203–205. ISBN 1-85109-440-7. Erişim tarihi: Kasım 23, 2009 .
  11. ^ Barbara Yorke , Nunneries ve Anglo-Sakson Kraliyet Evleri (Continuum, 2003) s. 22
  12. ^ Stowe MS 944 , Britanya Kütüphanesi
  13. ^ G. Hickes, Dissertatio Epistolaris in Linguarum veterum septentrionalium thesaurus grammatico-criticus et archeologicus (Oxford 1703–05), s. 115.
  14. ^ John Leland , The Collectanea of ​​British Affairs , 2. Cilt, s. 408 .
  15. ^ Liuzza, RM (2006). "Eski İngilizce Çalışmalarında Yılın Çalışması" (PDF) . Eski İngilizce Haber Mektubu . Ortaçağ Enstitüsü, Western Michigan Üniversitesi. 39 (2): 8.
  16. ^ Tatlock, JSP (1939). "Arthur Azizlerinin Efsanelerinin Tarihleri". Spekulum . 14 (3): 345–365. doi : 10.2307 / 2848601 . JSTOR 2848601 . S2CID 163470282 .  s. 345
  17. ^ Jones, David, ed. (1995). Chichester'lı Aziz Richard: hayatının kaynakları . Lewes: Sussex Record Society. s. 8. ISBN 0-8544-5040-8.
  18. ^ "Etiyopya Azizlerinin Yaşıyor" . Etiyopya'yı bağlayın . Arşivlenmiş orijinal 5 Mart 2017 tarihinde . Alındı Mart 4 2017 .
  19. ^ Ch. Pellat, "Manāḳib", Encyclopaedia of Islam , ed. P. Bearman, Th. Bianquis, CE Bosworth, E. van Donzel ve WP Heinrichs, 2. baskı, 12 cilt (Leiden: Brill, 1960–2005), doi : 10.1163 / 1573-3912_islam_COM_0660 .
  20. ^ Alexandre Papas, "Hagiography, Persian and Turkish", Encyclopaedia of Islam, ÜÇ , ed. Kate Fleet, Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas ve Everett Rowson (Leiden: Brill, 2007–), doi : 10.1163 / 1573-3912_ei3_COM_23914 .

Daha fazla okuma [ değiştir ]

  • DeWeese, Devin. Altın Orda'da İslamlaşma ve Yerli Din: Tarihi ve Epik Geleneklerde Baba Tukles ve İslam'a Geçiş . State College, PA: Penn State University Press, 2007.
  • Eden, Jeff. İpek Yolu Savaşçı Azizleri: Karahanlıların Efsaneleri . Brill: Leiden, 2018.
  • Heffernan, Thomas J.Kutsal Biyografi: Orta Çağ'da Azizler ve Biyografileri. Oxford University Press, 1992.
  • Ivanović, Miloš (2019). "Nemanjić hanedanının savaş ve siyasi mücadeleleri (on ikinci yüzyıldan on dördüncü yüzyıla kadar) üzerine Sırp hagiografileri". Ortaçağ Doğu ve Orta Avrupa'da Reform ve Yenileme: Siyaset, Hukuk ve Toplum . Cluj-Napoca: Romanya Akademisi, Transilvanya Çalışmaları Merkezi. s. 103–129.
  • Mariković, Ana ve Vedriš, Trpimir eds. Hagiography and the Cult of Saints (Bibliotheca Hagiotheca, Series Colloquia 1) 'de kimlik ve başkalık . Zagreb: Hagiotheca, 2010.
  • Renard, John. Tanrı Dostları: Dindarlık, Bağlılık ve Hizmetkarlığın İslami İmgeleri . Berkeley: Kaliforniya Üniversitesi Yayınları, 2008.
  • Vauchez, André , La sainteté en Occident aux derniers siècles du Moyen Âge (1198–1431) ( BEFAR , 241). Roma, 1981. [Engl. transl .: Daha sonra Ortaçağ'da Azizlik . Cambridge, 1987; Ital. çeviri: La santità nel Medioevo . Bologna, 1989].

Dış bağlantılar [ düzenle ]